Lehendakariak Memoria aldarrikatu du, Euskadin bizikidetza bidezkoagoa eta askeagoa eraikitzeko oinarrietako bat den aldetik

Argitalpen-data: 

Lehendakariak Memoria aldarrikatu du, Euskadin bizikidetza bidezkoagoa eta askeagoa eraikitzeko oinarrietako bat den aldetik
  • Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuak – Gogorak Memoriaren Eguna dela eta antolatutako ekitaldian, Imanol Pradales Lehendakariak parte hartu du, Alberto Alonso Gogora Institutuko zuzendariarekin batera

Imanol Pradales Lehendakaria izan da burua, gaur arratsaldean Donostian, Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuak antolatutako Memoriaren Eguneko Eusko Jaurlaritzaren ekitaldi instituzionalean. María Jesús San José Justizia eta Giza Eskubideetako sailburuak, Alberto Alonso Gogorako zuzendariak eta terrorismoaren eta indarkeriaren biktimen ordezkaritza zabala.

Lehendakariak, bere hitzaldian, Memoriaren balioa aldarrikatu du, etorkizuneko bizikidetzaren oinarriak finkatzeko oinarri gisa, indarkeriaren deslegitimazioa, giza eskubideak eta balio etiko eta demokratikoak indartuz. "Memoria, gertatutakoaren oroitzapena, euskal gizarteak terrorismo eta indarkeria jasan duten biktimei egin diezaiekeen aitortzarik onena da. Baina ez hori bakarrik. Memoria herritarren zerbitzura dagoen ondarea eta baliabide morala da, elkarbizitza justuagoa eta askeagoa eraikitzeko oinarrizko elementua", adierazi du Imanol Pradalesek.

Memoria inoiz baino beharrezkoagoa dela adierazi du jarraian Lehendakariak, testuinguru historiko eta sozial “kezkagarrian”; izan ere, gizarte-asaldurako dinamika globalak zein tokikoak demokrazia, giza eskubideak eta zuzenbide-estatua bera zalantzan jartzeko erabiltzen dira. "Kezkaz ikusten dugu gero eta joera handiagoa dagoela indarkeria hutsaltzeko eta justifikatzeko, deshumanizatzeko eta alertan jarri behar gaituzten jarrerak ugaritzeko", azpimarratu du Imanol Pradalesek, eta gaineratu du, hain zuzen ere, hutsaltze horrek indarkeria jasan dutenen biktimak kaltetzen dituela.

Horregatik, bizikidetzak zubiak eraikitzera eta elkarrizketa etengabe bilatzera behartzen duela gogorarazi du, iraganeko jarrerak eta jarrerak errepikatzea saihesteko. "Batzuek kontrako bidea hartu zuten herrialde honetan duela hamarkada batzuk. Eta egun honetan bide horren emaitza mingotsak pairatzen jarraitzen dugu. Ez dezagun inoiz ahaztu. Asko dugu sozializatzeko eta ikasteko. Asko hitz egin eta gogoratu. Balio dezala egun honek horretarako", amaitu du.

Eusko Jaurlaritzaren ekitaldi instituzionala, Memoriaren Eguna dela eta, gaur arratsaldean egin da Donostian, Sagueseko Bakearen Usoaren eskulturaren ondoan.

Sinbolismo handiko lana da, Nestor Basterretxea eskultorearena, 80ko hamarkadan indarkeria handiko testuinguru batean sortua, arte-lan honek jarri dio markoa ekitaldiari, euskal gizartearen bake irrikaren eta urte hauetan guztietan egindako bidearen oroigarri.

Gogora Memoriaren, Bizikidetzaren eta Giza Eskubideen Institutuko zuzendariak, Alberto Alonsok, gure historia hurbilean bakea bera "salbuespenezko gertakaria" aipatu dela gogorarazi du: "Gerra Zibilaz geroztik lehen aldiz, hainbat belaunaldi elkarrekin bizi gara Euskadin demokrazian eta indarkeriaren mehatxurik gabe".

"Egindako bideari balioa eman nahi diogu. Bakean bizi gara. Indarkeriarik gabeko desadostasunean bizitzen ikasi dugu. Horrek pertsonen eguneroko bizitzarako duen balioa eta salbuespena gogoratu behar ditugu. Gizartea hainbeste urtetako oinazearen ondoren lortutako bizikidetzaren garrantziaz eta hauskortasunaz jabearaztea funtsezkoa da lorpen historiko honetan atzerapausorik ere eman ez dezagun ", adierazi du.

Memoriaren Eguna biktimak oroitzeko eguna da. Lehendakariak eta Alonsok eskerrak eman dizkie biktimei eskuzabaltasunagatik eta bakerako borondateagatik, begirada haiengan jarrita, euskal gizarteak gogoratzen du zer ez duen berriro gertatzea nahi. "Hemen gaude, eraikitzea hainbeste kostatu zaigun bizikidetza hausten duten jitoen aurrean. Bakea, balio demokratikoak eta giza eskubideak aktiboki defendatzeko konpromisoa berritu dezagun", bukatu du Alonsok.

Urteroko hitzordu hau Bakearen Usoaren eskulturaren ondoan egindako kontzentrazio zibiko isil batekin amaitu da, euskal gizartearen memoria kolektiboan hain errotuta dagoen keinua, bizikidetza baketsuarekin eta giza eskubideekiko errespetuarekin kontzientziatuta dagoen gizarte baten oroigarri gisa. Momentu horretan, duela urte batzuetako talde bakezaleen elkarretaratzeen irudiak proiektatu dira eskulturan.

Ekitaldiari musika jartzeaz arduratu da Naiel Ibarrola, teklatuarekin, eta Leire López Pueyok ahotsa jarri dio Felipe Juaristiren ‘Txorien Aberria’ olerkiari. 

Erakundeen presentzia zabalaz gain, terrorismoaren – ETA, GAL eta eskuin muturreko taldeen – eta legez kanpoko poliziaren indarkeriaren 50 biktima inguru izan dira ekitaldian, bai eta elkarte eta fundazioetako eta memoriaren eta bizikidetzaren arloko elkarteetako kideak ere.

Urtero bezala, ekitaldian ordezkaritza instituzional zabala izan da. Eusko Jaurlaritzaren izenean, Ibone Bengoetxea eta Mikel Torres lehendakariordeak eta Nerea Melgosa sailburua izan dira. Halaber, erakundeetako agintari nagusiak izan dira ekitaldian: Bakartxo Tejeria, Eusko Legebiltzarreko presidentea; Jon Insausti, hiriko alkatea; Eider Mendoza, Gipuzkoako diputatu nagusia; Xabier Ezeizabarrena, Gipuzkoako Batzar Nagusietako presidentea eta Inma Basterra eta Ana Otadui Arabako eta Bizkaiko Batzar Nagusietako presidenteak.

Era berean,  Legebiltzarreko taldeetako kideak, Batzar Nagusiak eta EAJ-PNV, EHBildu, PSE-EE, Elkarrekin Podemos eta Alderdi Popularreko udal-ordezkariak izan dira; baita Zoraida Hijosa, Espainiako Gobernuko Biktimen Arretarako zuzendari nagusia eta  Estefanía Ocariz Arartekoaren ondokoa,

Justizia eta Giza Eskubideen sailetik, sailburuaz eta Gogora Institutuko zuzendariaz gain, sailaren bi arloetako, justizia eta giza eskubideen arloko arduradunen ordezkaritza zabala izan da; Arritxu Marañón eta Alfonso Gómez sailburuordeetatik hasi eta saileko zuzendarietaraino.